Crna lista dužnika Poreske uprave - spisak mrtvih slova na papiru bez realne šanse za naplatu

Objavljivanjem najnovije liste Poreske uprave Republike Srpske za prvu polovinu ove godine iznova je otvoren problem milionskih dubioza koje godinama opterećuju javni budžet. Prvih deset najvećih poreskih dužnika u Srpskoj u ovom trenutku zajedno duguje preko 84 miliona konvertibilnih maraka.

Anatomija ove crne liste otkriva uzorak zbog kojeg je naplata većine ovog novca pod velikim znakom pitanja: najveći dio duga otpada na propale gigante u stečaju, promašene privatizacije, ali i na javna preduzeća i lokalne zajednice.

Stečajna groblja vode na listi

Ubedljivo prvi na listi gubitaša i dalje je nekadašnji gigant – Fabrika cijevi “Unis” iz Dervente u stečaju, sa nestvarnim dugom od 15,05 miliona KM. Budući da se radi o firmi u stečaju sa uništenom imovinom i brojnim hipotekarnim povjeriocima, šanse da Poreska uprava ikada naplati ovaj iznos svedene su na minimum.

Slična sudbina prati i ostale stečajne dužnike s vrha liste:

• “Dobojputevi” u stečaju zauzimaju drugo mjesto sa dugom od 11,7 miliona KM.
     
• “Nova DI Vrbas” iz Banjaluke drži treću poziciju sa 10,7 miliona KM poreskog duga.
     
• Negdašnji poljoprivredni gigant “Farmland” iz Gradiške u stečaju, poznat po brojnim aferama i nestanku državnih robnih rezervi, duguje 7,06 miliona KM.
     
• Rudnik olova i cinka “Sase” iz Srebrenice u stečaju Poreskoj upravi ostao je dužan 5,07 miliona KM.

Državni gubitaši i opštinske dubioze

Ono što posebno upada u oči na zvaničnoj listi jeste prisustvo sistema koji se finansiraju iz javnih resursa ili gazduju najvažnijim prirodnim bogatstvima Srpske.

Šumsko gazdinstvo i javno preduzeće “Šume Republike Srpske” nalazi se na visokom petom mjestu sa 7,8 miliona KM neplaćenih poreskih obaveza, što ponovo otvara pitanje kontrole i poslovanja u ovom javnom sektoru.

Poseban presedan predstavlja Opština Sokolac, koja drži osmo mjesto na crnoj listi i Poreskoj upravi duguje čak 6,4 miliona KM, čime je postala jedna od rijetkih lokalnih samouprava sa milionskom blokadom ove vrste.

Krah drvne i metalske industrije

Ostatak vrha liste popunjavaju preduzeća iz drvne i metalske industrije:

• “Nova DI Dipo” iz Gradiške duguje 8,1 milion KM.
     
• Banjalučki “Jelšingrad” bilježi dug od 7,08 miliona KM.
     
• Dobojska “Nova Forma” ostala je dužna 5,4 miliona KM.

Iako Poreska uprava Srpske redovno objavljuje spiskove dužnika, struktura dugovanja jasno pokazuje da je najveći dio ovog novca “zarobljen” u preduzećima bez imovine, čime crna lista godinama ostaje samo spisak mrtvih slova na papiru bez realne šanse za naplatu.

(Buka) Foto: BN