Dijaspora godišnje upumpa trećinu novca u budžet Srpske

Priliv novca od dijaspore u Republiku Srpsku (i cijelu Bosnu i Hercegovinu) godinama bilježi konstantan rast, a prema najnovijim podacima Centralne banke BiH za 2024. i 2025. godinu, te brojke su dostigle rekordne nivoe.

​Iako Centralna banka BiH prati podatke na nivou cijele države, ekonomski stručnjaci procjenjuju da približno jedna trećina tog iznosa ide direktno u Republiku Srpsku.

​Zvanične brojke za Bosnu i Hercegovinu

​Prema podacima Centralne banke:

​2024. godina: Ukupni tekući transferi iz inostranstva iznosili su oko 5,69 milijardi KM. Od toga su direktne novčane doznake radnika iznosile 4,16 milijardi KM, dok se ostatak odnosi na inostrane penzije i ostale socijalne pomoći.

2025. godina (procjena): U prvih devet mjeseci 2025. godine u BiH je već ušlo 3,26 milijardi KM samo kroz direktne doznake, što ukazuje na to da će i ova godina oboriti prethodne rekorde.

Procjena za Republiku Srpsku

​Na osnovu ukupnih podataka za BiH, može se izvesti preciznija računica za Republiku Srpsku:

​Zvanični kanali: Godišnje se u RS slije između 1,5 i 1,9 milijardi KM putem bankovnih transfera i brzih pošiljki novca (poput Western Uniona).

​Nezvanični kanali ("U džepu"): Ekonomisti upozoravaju da zvanična statistika ne vidi još 30% do 40% novca koji dijaspora donese lično, u gotovini, tokom praznika i godišnjih odmora. 

Ukupan efekat: Kada se saberu zvanične doznake, inostrane penzije i novac unesen "u džepu", procjenjuje se da u Republiku Srpsku godišnje uđe preko 2,5 milijardi KM.

Zašto je ovaj novac važan?

​Ovaj priliv novca ima kritičnu ulogu u stabilnosti domaće ekonomije:

​Socijalni mir: Doznake direktno pomažu životni standard hiljada porodica i često služe za pokrivanje osnovnih životnih troškova (hrana, režije, lijekovi).

Potrošnja: Najveći dio ovog novca završi u domaćoj trgovini i uslugama, što indirektno puni budžet kroz PDV.

​Poređenje sa budžetom: Ilustracije radi, novac koji dijaspora pošalje u RS često iznosi više od 40% ukupnog budžeta Republike Srpske, koji za 2025. godinu iznosi oko 6 milijardi KM.

Najviše novca tradicionalno stiže iz Njemačke, Švajcarske, Austrije i SAD-a, gdje je naša dijaspora najbrojnija i ekonomski najaktivnija.

(BN/Al)