Dvostruki standardi i milionske dubioze: Ko ne plaća porez?

- Objavljivanjem najnovije liste Poreske uprave Republike Srpske za prvu polovinu ove godine iznova je otvoren problem milionskih dubioza koje godinama opterećuju javni budžet, pri čemu samo prvih deset najvećih dužnika duguje više od 84 miliona konvertibilnih maraka.

Ukupni poreski dug u Republici Srpskoj procjenjuje se na oko 650 miliona KM, a najveći dio odnosi se na propale gigante u stečaju, promašene privatizacije, ali i na javna preduzeća i lokalne zajednice.

Na samom vrhu liste dužnika nalazi se Fabrika cijevi "Unis" iz Dervente sa dugom od 15,05 miliona KM, slijede "Dobojputevi" sa 11,7 miliona, te banjalučka "Nova DI Vrbas" koja duguje 10,7 miliona KM. Među najvećim dužnicima su i preduzeća "Nova Dipo" iz Gradiške (8 miliona KM), "Farmland" iz Gradiške (7 miliona KM), banjalučki "Jelšingrad" (7 miliona KM) i dobojska "Nova Forma" (5,4 miliona KM).

Poseban presedan na zvaničnoj listi predstavlja Opština Sokolac, koja Poreskoj upravi duguje čak 6,4 miliona KM, što je čini jednom od rijetkih lokalnih samouprava sa milionskom blokadom ove vrste.

Ekonomisti upozoravaju na selektivan pristup Poreske uprave i izostanak adekvatne kontrole, ističući da pojedina preduzeća gomilaju dugove dok istovremeno dobijaju kredite od Investiciono-razvojne banke (IRB).

Ekonomista Živko Rosić ukazuje na postojanje dvostrukih standarda, naglašavajući da mali privrednici bez političkih veza suočavaju s blokadama računa zbog znatno manjih iznosa, dok se velikim dužnicima gleda kroz prste.

Svetozar Vučkovac, ekonomista i predsjednik GO PSS-a Prijedor, ističe da ovakva poreska nedisciplina stvara ozbiljne posljedice po Republiku Srpsku, s posebnim naglaskom na socijalni momenat. Prema njegovim riječima, zbog neplaćanja doprinosa za zdravstvo najviše trpe radnici koji ostaju bez osnovnih prava.

Iako Poreska uprava RS redovno objavljuje spiskove dužnika, šanse za naplatu ovih potraživanja izuzetno su male jer većina preduzeća nema imovinu iz koje bi se dug mogao namiriti, zbog čega ova lista u praksi uglavnom ostaje mrtvo slovo na papiru.

(BN)