Nova pravila u BiH: Ko može da kupuje novije automobile?

Od 1. aprila naredne godine u Bosnu i Hercegovinu više se neće moći uvoziti polovna vozila sa standardom nižim od EURO 6. Iako je zvanični cilj jasan – čistiji vazduh, veća bezbjednost i zaustavljanje priliva starih automobila iz Evrope – postavlja se ključno pitanje: šta ova mjera znači za džep prosječnog građanina?

S obzirom na to da je prosječna starost automobila u Bosni i Hercegovini zapanjujućih 17 i po godina, ministar komunikacija i transporta Bosne i Hercegovine Edin Forto poručuje da je krajnje vrijeme za promjene i prilagođavanje evropskom voznom parku.

„Ono što to kod nas suštinski znači je da postepeno prilagođavamo vozni park u Bosni i Hercegovini Evropskom. EURO 6 standard je uveden prije 10-11 godina za prvu registraciju u Evropskoj uniji, dakle mi smo toliko iza njih, a dok ovo stupi na snagu, moći će se uvoziti vozila stara oko 12 godina“, pojašnjava Forto.

Vlasnik firme za prodaju uvoznih vozila Cvjetko Bjeličić ukazuje na dvostruku prirodu ove odluke – s jedne strane prepoznaje važnost bezbjednosti i ekologije, ali s druge upozorava na realnost kupovne moći građana.

„S obzirom na to da mi sada uvozimo vozila EURO 5 standarda, čija norma potiče još iz 2009. ili 2010. godine, što znači da su ta vozila već stara 15 do 17 godina, uvođenjem EURO 6 automatski smanjujemo starost na nekih 5 do 6 godina. To će neminovno dovesti do poskupljenja vozila i onemogućiti uvoz starijih, pristupačnijih modela“, navodi Bjeličić.

Ministar Forto pak naglašava da se ovim mjerama želi uticati na crnu statistiku, podsjećajući da je BiH među državama sa najvećom stopom smrtnosti i povreda na putevima, dijelom i zato što stariji automobili nemaju moderne sisteme prevencije sudara. Ipak, priznaje da kupovna moć u Bosni i Hercegovini nije na nivou Norveške ili Švajcarske, ali da se stanje na putevima mora mijenjati.

Kada je riječ o reakcijama na najavljene restrikcije, anketirani građani iz Bijeljine su izjavili da nova pravila najteže padaju sloju stanovništva sa nižim primanjima. Dok pojedini strahuju da će zabrana uvoza automatski izazvati skok cijena polovnih vozila, drugi smatraju da je red da se sa puteva sklone potencijalno neispravni automobili.

Sumnju u stvarne motive odluke iznosi Snežana Jagodić Vujić, predsjednica Ekološkog udruženja „Eko put“, koja smatra da uvođenje EURO 6 standarda neće imati presudan uticaj na smanjenje zagađenja vazduha.

„Da se zaista vodi računa o čistom vazduhu, rješavali bi se adekvatni načini grijanja, centar grada bi se zatvarao za saobraćaj, a parking se pravio na prilazima gradu“, navodi Jagodić Vujić.

Jeftinijih modela koji su dosad činili značajn dio uvoza više jednostavno neće biti. Umjesto obnove voznog parka, auto-placevi bi se lako mogli pretvoriti u parking za eksponate koje samo određeni mogu platiti.

(BN) Foto: BN