Povećanje plata bez smanjenja poreza gura RS u novi deficit

- U Republici Srpskoj ponovo su podijeljena mišljenja sindikata, poslodavaca i entitetske vlasti u vezi sa najavljenim povećanjem plata, dok privrednici i ekonomisti upozoravaju da je rast zarada bez smanjenja poreza i doprinosa neodrživ.

Savez sindikata RS zatražio je povećanje najniže plate kako bi se amortizovao pad životnog standarda i val poskupljenja. Podrška zahtjevu stigla je i od poslovne zajednice, ali isključivo uz uslov da vlast smanji opterećenja na rad.

S druge strane, ministrica finansija Republike Srpske Zora Vidović najavila je da u narednom periodu slijedi rast plata, penzija i socijalnih davanja, naglasivši prihvatanje cilja da prosječna plata naredne godine dostigne 1.000 evra. Međutim, Vidovićeva je izričito odbacila mogućnost smanjenja poreza i doprinosa.

Predsjednik Privredne komore RS Goran Račić upozorava da povećanje plata mora pratiti rezultate rada i ekonomsko stanje, podsećajući na pad industrijske proizvodnje u proteklom periodu.

„Nemamo opravdanih razloga da dižemo tu ljestvicu najniže zarade, jer na taj način će u privredi biti potrebno da se dižu i druge zarade. Došli smo do uravnilovke gdje je razlika između najnižih plata i onih koji nose procese veoma mala“, naglasio je Račić.

Ekonomista Bojan Kresojević ističe da su poskupljenja hrane i najavljeni rast cijena električne energije direktan udar na novčanike građana, zbog čega je rast plata neophodan. On ipak podvlači da je to izvodljivo jedino rasterećenjem privrede.

„Ambijent za povećanje plata može se stvoriti samo ako se smanje porezi i doprinosi, a to se može desiti ukoliko budžet ima snagu da to iznese. Realnost Srpske je da imamo najveći budžetski deficit u istoriji, što znači da budžet to ne može podnijeti“, smatra Kresojević.

Na potrebu promjene poreske politike ukazuje i ekonomista Zoran Pavlović, podsjećajući da su do 2010. godine stope doprinosa bile znatno niže, čime se sprečavala i isplata plata „u koverti“. Kao pozitivan model naveo je Crnu Goru, koja je zdravstveno osiguranje prebacila na teret budžeta uz centralizovane nabavke, dok su u Srpskoj pacijenti uprkos visokim izdvajanjima primorani na privatne klinike.

Zvanični pregovori socijalnih partnera o tačnom iznosu najniže plate u Srpskoj još uvijek nisu proizveli konkretne cifre, pa ostaje otvoreno pitanje da li se u ovom procesu čeka konačna odluka i formiranje nove Vlade.

(BN) Foto: CB BiH